Душевное Нечто

գարուն... ու ձյուն:

Ինձանից այնքան ես բացակա եղել,
Որ, ներիր, արդեն պետք չէ քո սերը…
Ու ես քեզ այնքան, այնքան եմ հիշել,
Որ մոռացել եմ ներկայությունդ…

ԿՈՒԶԵՍ ՊԱՅԹԻՐ..

Կուզես պայթիր, կուզես ճչա,
Քեզ մարդու տեղ դնող չկա,
Զգույշ, գլխիդ փորձանք չգա,
Սի՛րտ, անցել է սրտի դարը։
Էլ չեն երդվում քո արևով,
Չեն տաքանում քո բարևով,
Էլ չես վառում դու վառվելով
Սի՛րտ, անցել է քո հազարը։
Ինչքան տխրես, ինչքան ժպտաս
Ինչքան խփես ու թպրտաս,
Միևնույն է, տանուլ կտաս,
Էլ չի բերում, սի՜րտ, ք՛ո զարը։
Միտքն է հիմա սերն աշխարհի,
Աշխարհակալ տերն աշխարհի,
Բեռնակիրն ու բեռն աշխարհի
Եվ աշխարհի ճանապարհը

Համո Սահյան

Քո աչքերի դեմ իմ աչքերը՝ կույր..

Քո աչքերի դեմ իմ աչքերը՝ կույր,
Կա քո հոգու մեջ անթափանց մի մութ,
Քո մութ հայացքում կա մի քնքուշ սուտ՝
Քեզ միշտ թաքցնող մի նուրբ վարագույր...

Փակ են քո սրտի հեռուներն իմ դեմ,
Հավետ քեզ կապված՝ քեզ օտար եմ ես.
Երբ խենթ խնդությամբ փայփայում եմ քեզ՝
Ե՛վ սիրում եմ քեզ, և՛ քեզ չըգիտեմ։

Փակ են քո սրտի հեռուներն իմ դեմ,
Քո աչքերի դեմ իմ աչքերը՝ կույր.
Քո հոգու վըրա կա մի վարագույր,
— Ո՞վ ես դու, ո՞վ ես,— բնավ չըգիտեմ...

/ Վ. Տերյան /

Եվ ամեն անգամ քեզ հանդիպելիս...

Եվ ամեն անգամ քեզ հանդիպելիս
Ես թեթևակի բարև եմ տալիս…
Ու անցորդներին այնպես է թվում,
Թե մենք հազիվ ենք իրար բարևում:
Չգիտեն նրանք և ի՞նչ իմանան,
Որ կանգ է առնում սիրտն իմ մի վայրկյան,
Որ ես քայլում եմ, մի պահ շփոթվում,
Մոռանում աշխարհն, օդ փնտրում օդում…
Բայց անցորդներին այնպես է թվում,
Թե մենք հազիվ ենք իրար բարևում…

Վահագն Դավթյան

Կորչի՜ հինգշաբթին..

Շենքերի առջև պառլամենտների…
Ով ի՜նչ ուզում է` թող այդ էլ անի:
Իսկ ես ուզում եմ … իսկ դու չե՞ս ուզում,
Որ գեթ այս անգամ,
Գոնե այս անգամ …
Հեռավորությունն ինձ ու քեզ երբեք
Չկիսի՜ այնպես,
Ինչպես … հինգշաբթին շաբաթն է կիսում:
Կորչի՜ հինգշաբթին ….

Սևակ

Предчувствие любви страшнее...

Предчувствие любви страшнее
Самой любви. Любовь - как бой,
Глаз на глаз ты сошелся с нею.
Ждать нечего, она с тобой.
Предчувствие любви - как шторм,
Уже чуть-чуть влажнеют руки,
Но тишина еще, и звуки
Рояля слышны из-за штор.
А на барометре к чертям
Все вниз летит, летит давленье,
И в страхе светопреставленья
Уж поздно жаться к берегам.
Нет, хуже. Это как окоп,
Ты, сидя, ждешь свистка в атаку,
А там, за полверсты, там знака
Тот тоже ждет, чтоб пулю в лоб...

(c) Константин Симонов

Однажды..

Երբ լավ ես արդեն' ավելորդ եմ ես...

Ես կգամ քեզ մոտ եվ կասեմ բարեվ,
Կասեմ. ,,ինչպես ես, սիրելիս,,.
Ու երբ ասես լավ, ես այնուհետեվ
Կվերադառնամ' խաղաղ ու հանգիստ...
Երբ լավ ես արդեն' ավելորդ եմ ես...

Ես այնպես հեշտ էի տարվում

Ես այնպես հեշտ էի տարվում,
Ես այնպես հեշտ էի վառվում,-
Իմ թելած ասեղի վրա
Հուլունքի պես էին շարվում:
Եվ հանկարծ…ես՝ վաղու՜ց հանգած,
Վառվեցի, և ի՜նչ – քո սառցից…
Հե՜յ գիտի ծովերից անցա
Ու հանկարծ… խեղդվեցի առվում:

/Պարույր Սևակ/

Իսկ առերե՞ս..

Սիրտ մի դատարկ, հոգի ծարավ,
Մի ձեռք պարզած... անպատասխան,
Թախիծ խորունկ աչքերուն մեջ,
Իսկ առերես միայն ժպիտ...

Դատարկ ժպիտ` հույսի պապակ,
Անվերջ սպասող... անպատասխան:
Միտքը անդունդ` կասկածով լի,
Իսկ առերես այնքան արի...

Անկեղծ, բարի, թեև ունայն,
Բարի՞... սակայն անպատասխան...
Գնա՞լ, մնա՞լ... մոռանա՞լ այն,
Իսկ առերես վստահ այնքան:

Փոթորիկներ հոգու խորքում,
Հարցեր այնքան... անպատասխան,
Գուցե օտար, գուցե հեռու,
Իսկ առերե՞ս... Դարձյալ հեռու...

***

Ի՞նչ ես տանջում. կամ թու՛յլ եղիր,
կամ արի՛-
Կամ հեռացի՜ր, ընդմիշտ գնա՜,
կամ արի՛:
Թե չէ՝ այդպես դու նման ես չփլված,
բայց ուր որ է գլխիս թափվող կամարի:

:(

Մի գուցե մեզ էլ ա՛յս էր վիճակված.
Դու՝ քո զղջումի զնդանում փակված,
Ես՝ իմ զղջումի արջի ճանկերում,
Բանտարկվածի պես ետ - առաջ քայլել
Քո ծանոթ անվան երկու վանկերում...

Քո ծանոթ անվան երկու վանկերում
Բանտարկվածի պես քայլել ետ - առաջ.
Կրակը կողքիս՝ միշտ մնալ սառած.
Բաց դուռը դեմըս՝ բանտարկված մնալ,
Ոչ մի փորձ չանել ու դուրս չգնալ...

Չես հարցնում..

Աչքս բաց՝
Բայց էլի խաբեցիր –
Ոտքերս – ձեռքերս
Կապեցիր:
Հիմա էլ կտրում ես յոթ անգամ,
Բայց գոնե
Մեկ անգամ չափեցի՞ր:

Տարիներ հետո քեզ տեսա նորից.../իմ ամենասիրելի բանաստեղծություններից մեկը/

Տարիներ հետո քեզ տեսա նորից,
Սիրտս արտասվեց, բայց ժպտացի ես,
Նույն աղջիկն էիր` չքնաղ բոլորից,
Հոգուս մտերիմ, հարազատ այնպես:

Աչքերդ մեղմ հանգչեցին վրաս,
Ես հպարտ ու վես անցա քո կողքով.
Շուրջս ծածանվեց լուսեղեն երազ.
Եվ ետ նայեցի անզուսպ կարոտով:

Սուտ է, նազելիս, չի զատել երբեք,
Երբեք չի զատել մեզ կյանքը դաժան.
Քույր իմ, ամոքիր սիրտս վշտաբեկ,
Տես, քոնն եմ ես միշտ, քոնն եմ հավիտյան:

Մեղանչել - Զղջում եմ

Պատահել է, որ չեմ սիրել,
Բայց, չգիտեմ ` ինչ՞ի համար ,
Չեմ զլացել անսեր տիրել.
Գրկել եմ կամ համբուրել եմ:
Չեմ ընդունել սրտիս խորքում,
Սակայն լռել – համբերել եմ:

Ես շատ հաճախ այն չեմ տվել , -
Մեղանչել եմ, - կարո~ղ էի.
Ու շատ հաճախ ցած եմ թևել,
Իսկ վեր թևել կարո~ղ էի:
Եվ փախուստ եմ ինձնից տվել`
Ուրիշ տեղ եմ իզուր չվել –
Օտա~ր ոլորտ ` օտա~ր թևով,
Մինչդեռ մնալ կարո~ղ էի,
Կարո~ղ էի և - պարտավոր:

Մեղավոր եմ հույսի համար,-
Չարդարացա~վ `
Ոչ իմ մեղքով .
Եվ կենդանի այն հավատի,
Որ քարացա~վ`
Ոչ իմ մեղքով .
Եվ այն բարի սրտի համար.
Որ չարացա~վ`
Ոչ իմ մեղքով :
Մեղանչել եմ
Եվ այն ըմբոստ երգի առաջ,
Որ խոհեմս պատառեցի.
Այն խոհերի մահվան համար,
Որոնց ծինը խաթարեցի.
Մեղավոր եմ և քո առաջ,
Որ...սիրելուց դադարեցի,
Եվ այն ներման, որ բռնությամբ
Իմ լայն սրտից վտարեցի...

Իսկ ճիշտ ասած`
Ընդհանրապես մեղա գալու քիչ բան ունեմ.


Եթե աշխարհիս ճանապարհները
Լինեին միակողանի լոկ գալու համար
Եվ ոչ գնալու...
Դու ինձ կարող ես հիմա չլսել.
Եվ մի ել լսիր.
Գնա,
Որ ինքդ նույնը հասկանաս
Եվ հասկանալով նաև հասկացնես,
Որ աշխարհումս ճշմարտությունը չի հետազոտվում,
Ճշմարտությունը ապրվում է լոկ:
- Բարի ճանապարհ.
Կյանքի վճռական բոլոր պահերին
Միշտ էլ լռում են մի քանի րոպե.
Այդպես է նաև ճանապարհելիս.
Եվ կարճ են խոսում ճանապարհելիս
Նաև հապշտապ.
Ահա թե ինչ հոգուս խորքերում ու լեզվիս վրա
Բազմակետերն են խոսքերին հախթում,
Եվ ինչ որ զեռուն բառեր են վխտում-
“Իհարկե... Սակայն... և այսուհանդերձ”...
Եվ այսուհանդերձ, թերևս գուցե
-Բարի ... վերադարձ

Սարսափում եմ էս լոկ հիմա..

Դու ասում ես, թե սառել եմ,
Բոլո՜ր, բոլո՜ր կրակներս ես վառել եմ
Ու հիմա էլ… մթան մեջ եմ ես խարխափում:
Իսկ ես կասեմ, ես քայլել եմ,
Երբ որ մութ էր՝ ես փայլել եմ,
Բայց չեմ խաբել ես ոչ ոքի ու չեմ խաբում:
Ես չեմ խաբել ո՛չ մի խոսքով,
Ո՛չ մի երգով կամ ակնարկով.
Կա՛մ սիրել եմ, կա՛մ ատել եմ, բայց չեմ խաբել,
Երկու հարկով բարձր եմ ապրել,
Ցած եմ իջել երկու հարկով,
Իջել-ելել, սակայն երբեք չըմ խարխափել:
Թե երբևէ խարխափել եմ՝
Խարխափում եմ ես լոկ հիմա,
Թե երբևէ սարսափել եմ՝
Սարսափում եմ ես լոկ հիմա,
Միայն հիմա՛, երբ չգիտեմ՝
Դու եղե՞լ ես, կա՞ս, թե չկաս,
Միայն հիմա՛, երբ զգու՛մ եմ,
Հասկանում եմ ու սարսափու՛մ,
Թե առանց քեզ, իմ կորա՜ծս,
Այս աշխարհի ինչն է պակաս...

Պարույր Սևակ

Ուշացած իմ սեր

- 1 -

Դու տեսնու՞մ ես հիմա, իմ սիրելի՛,
Թե մեզ ու՛ր հասցըրեց քո ուշացած սերը,
Քո ուշացա’ծ սերը,
Դու չուշացա՛ծ իմ սեր

Կշտամբանքի խոսքեր ես չեմ ուզում ասել:
Բայց դու ո՞նց թույլ տվիր,
Որ նա’ դառնա տերըդ,
Ում դու չէիր սիրում
Եվ ում համար
Չէին դողում շրթերդ՝ ինչպես հիմա,
Չէին շողում աչքերդ՝ ինչպես հիմա,
Ինչպես հիմա՝ կուրծքըդ չէր տրոփում կրքով

Ինչպես դու քանդեցիր տունդ քո իսկ ձեռքով
Զուր մի’ արդարանա:
Սիրո հարցում,
Չի՛ ճանաչում կյանքը արդարացում

Զուր մի’ ասա, թե դու
Բոլորովին անփորձ աղջիկ էիր այնժամ,-
Սե՛րը, ո’չ, չի զգում փորձի կարիք:

Մի’ մտածիր իզուր,
Թե կյանքն ինքը քեզ հետ իբըր վարվեց դաժան,–
Կյանքը չի՛ բաժանում չարիք – բարիք:
Եվ մի’ կարծիր իզուր,
Թե չբերեց բախտըդ
Բախտ բերելըս ո՛րն է,
Նրան ձե’ռք են բերում...


Պարույր Սևակ /պոեմ/

Ուշացած իմ սեր

- 2 -

Եվ այսպես է լինում.
նրբության տեղ՝ սիրով
Ոմանք նուրբ մետաքսն են գերադասում հաճախ


Եվ այսպես է լինում.
Տաքության տեղ սիրո
Ոմանք տաք մուշտակն են գերադասում հաճախ


Ո՞ր հիմարը կասի, թե վատ բան է
Բարձըր աստիճանը,
Փողով լի գրպանը,
Եթե... սիրո հարցում շիրիմ չէ գրպանը

Երախտապա՛րտ եմ ես դատարկ իմ գրպանին,
Թե չէ, ի’նչ իմանաս, աստվա՛ծ չանի,
Չէ՞ որ կարող էր նա ինձ էլ գուցե
Ուրիշների հիմար դրության մեջ գցել -
Կարող էին, այո’, կարող էին ինձ էլ
«Աղվես»-ի տեղ իրենց ուսին գցել,
Իբրև մուշտակ՝ կրել,
Իբրև ոսկե քորոց՝ կրծքին խրել
Չէին կարո՞ղ
Ի՛նչ է,
Նրանք՝ հետիոտըն,
Իսկ ես ձիավո՞ր եմ,
Նրանք՝ կլոր զերո,
Իսկ ես միավո՞ր եմ:


Ախ, չէ՛, կարո’ղ էին,
Որովհետև կյանքում
Մեծագույնը մեծին միշտ հաղթում է
Իսկ շատերի համար, անշուշտ, սրտից մեծ է
Կահավորված - կարգին - շքեղ տունը

Ախ, չէ՛, կարո’ղ էին,
Որովհետև կյանքում
Թեպետ հաղթությունը միշտ նորինն է,
Սակայն հինն էլ կյանքում
Նրանով է կանգուն,
Նրանով է զորեղ,
Որ նա հին է:
Իսկ «քաղքենի» կոչումն այնքան է հին կյանքում,
Որքան... ինքը՝ կինը

Բայց արտաքուստ քեզ պես
Ու քեզ նման կարծես
Նույն այդ կինը
Անհունորեն քեզնից և տարբեր է այնպես,
Ինչպես նկարներից՝ «նեգատիվը»։

Եվ ինձ համար բախտ է,
Մեծ պատիվ է,
Որ դու ուրի՛շ կին ես,
Իմ անգի’նըս,
Որ հեռու ես ամեն մի քաղքենուց,
Ինչպես պղտոր ջուրը՝ կարմիր գինուց...


Պարույր Սևակ /պոեմ/

Ուշացած իմ սեր

- 3 -

Բայց, սիրելի’ս, քեզ հետ եղել է վատթարը,
Քեզ հետ պատահել է ահավորը
Քաղքենուհին անգամ պակաս մեղավոր է,
Քան դու՝
Իմ անմե’ղըս,
Իմ արդա՛րըս


Նա՝ վատ թե լավ՝ կյանքում առևտուր է անում.
Մի բան՝ տալիս,
Տեղը ուրիշ բան է առնում
Նրան կարելի է արհամարհել,
Իսկ քեզ... կարելի է քեզ չներե՛լ,
Որովհետև նրանք սեր են խաղում,
Իսկ դու... խաղացել ես դու սիրո՛ հետ.
Որովհետև նրանք կյանք են խաղում,
Իսկ դու... խաղացել ես դու կյանքի՛ հետ...

Քեզ ո՞նց ներել, թե դու
Գնացել ես մարդու
Այնպես, ինչպես մի օր քո հեռավոր տատը,
Երբ որ հարցը ոչ թե սիրտն ու սերն են լուծել,
Այլ, ամենից առաջ, մատնեմատը
Ինչպե՞ս ներել, թե դու
Գնացել ես մարդու,
Ինչպես Արևելքում ընդունված է եղել
Երկու՛ հազար տարի՝
Զավակի հետ մի լավ գերդաստանի,
Որի յոթը պորտին ճանաչել է հայրըդ,
Որի յոթը պորտին ճանաչել է մայրըդ,
Ճանաչել են,
Սակայն նրա գերդաստանի՛ն,
Բայց ո’չ նրան, ում դու
Գնացել ես մարդու


Գնացել ես մարդու
Եվ... մտածե’լ,
Թե սերն ինքը,
Եթե կյանքում նա կա,
Հետո մի օր կգա.
Թո’ղ որ առաջնեկի՝
Քեզ պես ու քեզ նման մի աղջըկա,
Թո’ղ որ երկրորդ մանկան՝
Իր հոր քթից թռած մի շեկլիկի
Ծնընդի հետ,– մե՛կ է՝
Միայն թե գա...

Սակայն սերը փառք չէ,
Ոչ էլ հաջողություն,
Որ հետո գա
Եվ կամ
Բնավ չգա
Հյու’ր չէ,
Որ մերթ ընդ մերթ այցելի ձեր տունը,
Մերթ պատճառի հաճույք
Ու մերթ՝ տհաճություն,
Խանգարելով անուշ ձեր ետճաշյա քունը
Ախ, չէ՛.
Սերը հյու’ր չէ,
Տանը հյու’ր չէ սերը
Թե բանն այդտեղ հասավ՝
Նա տանտե՛ր է


Հիմա դու լավ գիտես,
Իմ սիրելի’,
Որ սիրո հետ խաղալ չի՛ կարելի.
Ո’չ նա խաղալիք է,
Ո’չ էլ մանուկ ես դու
Իսկ թե խաղալիք է՝
Նա չի ջարդվում ինքը.
Հետը խաղացողին ինքն է այնպե’ս ջարդում,
Ինչպես որ նա քեզ է ջարդել հիմա...
Մի՞թե արդեն պարզ չէ և քե’զ համար,
Որ կարող է սերը...վրեժխնդի՛ր լինել,
Վրեժ լուծել՝
Իրեն անտեսելու՛ համար.
Տառապալից սիրով չսիրողին զինել,
Ինչպես որ քեզ՝ հիմա...


Պարույր Սևակ /պոեմ/